Kênh bỏ hoang là kênh vẫn còn hiện ra với khách nhưng không còn ai trực: fanpage cũ ba năm không đăng gì, tài khoản Zalo của số điện thoại đã đổi, web một trang hết hạn, một trang danh bạ nào đó ghi số cũ. Cách xử lý là kiểm kê hết một lượt, rồi với từng kênh chọn một trong ba hướng: nhận lại và trực lại, đóng hẳn theo đường chính thức, hoặc để lại một lời chỉ đường rõ ràng sang kênh còn hoạt động.
Kênh bỏ hoang hại ở chỗ khách không biết nó bỏ hoang. Khách nhắn vào fanpage cũ, chờ hai ngày không ai trả lời, nghĩ tiệm đóng cửa. Khách gọi số trên một trang danh bạ, thuê bao không liên lạc được. Bài này đưa ra cách tìm hết các kênh tiệm từng có, bảng quyết định giữ hay đóng, mẫu bài ghim báo chuyển, và những việc không nên làm như bán lại trang hay bỏ mặc tên miền cho người khác mua.
Vì sao kênh bỏ hoang hại hơn không có kênh
Khách tưởng tiệm đã đóng cửa. Một fanpage có bài cuối cùng từ ba năm trước, một hộp tin không ai trả lời, với nhiều khách đó là dấu hiệu tiệm đã nghỉ. Họ không đi kiểm thêm kênh khác, họ chọn tiệm bên cạnh.
Thông tin cũ cạnh tranh với thông tin mới. Kênh cũ ghi giờ cũ, số cũ, đôi khi cả địa chỉ cũ. Khi khách tìm tên tiệm, kênh cũ và kênh mới có thể cùng hiện ra, và không có gì bảo đảm khách bấm vào kênh mới trước.
Kênh không ai giữ dễ bị lợi dụng. Tài khoản lâu không đăng nhập, mật khẩu cũ, email khôi phục không còn dùng là những tài khoản dễ mất nhất. Mất rồi thì người khác có thể đăng bất cứ gì dưới tên tiệm, và lúc đó lấy lại khó hơn nhiều so với đóng khi còn giữ quyền.
Tiệm không biết mình đang mất khách. Tin nhắn vào kênh bỏ hoang không ai thấy, nên không ai đếm. Sổ đếm và bảng theo dõi tháng chỉ ghi được những gì tiệm nhìn thấy, kênh bỏ hoang là chỗ khuất của cả hai.
Tìm hết các kênh tiệm từng có
Nhiều chủ tiệm không nhớ hết mình đã mở những gì, nhất là khi con cháu hay người làm hộ từng tạo giúp. Dành một buổi đi theo các bước dưới đây, ghi mọi thứ tìm được ra một tờ giấy:
- Trên điện thoại người lạ, tìm tên tiệm, tên tiệm kèm khu vực, số điện thoại hiện tại và mọi số điện thoại cũ. Ghi lại mọi kết quả có dính tới tiệm.
- Tìm trên Facebook, Zalo, TikTok bằng tên tiệm và số điện thoại. Chú ý những trang trùng tên do chính tiệm tạo từ lâu.
- Hỏi lại người nhà, nhân viên cũ, người từng làm web hộ: họ đã tạo những tài khoản gì cho tiệm.
- Lục lại email của tiệm, tìm thư xác nhận đăng ký, thư nhắc gia hạn tên miền, thư thông báo từ các nền tảng.
- Nhìn lại các thứ đã in: danh thiếp, tờ rơi, túi, biển hiệu. Kênh nào in trên đó, khách vẫn đang cầm.
- Ghi mỗi kênh một dòng: tên kênh, ai tạo, ai đang giữ quyền, lần cuối có hoạt động, có khách liên hệ qua đó không.
Tờ kiểm kê này cũng là thứ cần cho việc giữ quyền quản trị về sau. Không ghi mật khẩu lên đó, chỉ ghi ai giữ và email nào dùng để khôi phục.
Bảng quyết định cho từng kênh
Sau khi có danh sách, đi qua từng dòng với bảng dưới. Nguyên tắc chung: kênh nào khách vẫn tìm thấy và vẫn liên hệ qua thì không bỏ mặc, hoặc trực lại, hoặc chỉ đường đi.
| Tình trạng kênh | Còn quyền quản trị | Hướng xử lý |
|---|---|---|
| Fanpage cũ, vẫn có người nhắn | Có | Trực lại; nếu không đủ sức thì ghim bài chỉ đường và bật lời chào tự động trỏ sang kênh chính |
| Fanpage trùng, ít người theo dõi | Có | Tìm hiểu tính năng gộp trang theo trợ giúp chính thức; không gộp được thì để bài chỉ đường rồi ẩn hoặc xoá |
| Zalo của số điện thoại đã đổi | Còn máy cũ | Đổi tên hiển thị và phần giới thiệu thành lời chỉ sang số mới trong một thời gian, sau đó mới thôi dùng |
| Web một trang hết hạn, tên miền còn | Có | Gia hạn tên miền, cho trỏ về một trang ngắn có thông tin đúng hoặc nhờ người làm hộ chuyển về kênh chính |
| Tên miền sắp hết hạn, không dùng nữa | Có | Cân nhắc giữ thêm một thời gian vì tên đã in trên giấy tờ; bỏ thì người khác có thể mua và dùng tên tiệm |
| Trang danh bạ ghi số cũ, không phải tiệm tạo | Không | Dùng chức năng báo sửa thông tin của trang đó; không cần đăng ký tài khoản mới |
| Kênh do người cũ tạo bằng tài khoản riêng của họ | Không | Nhắn người đó xin trao quyền; không được thì nhờ hỗ trợ chính thức của nền tảng với giấy tờ chứng minh |
Hàng tên miền đáng chú ý: tên miền bỏ không gia hạn có thể bị người khác đăng ký lại, và khách cầm danh thiếp cũ sẽ vào một trang không liên quan gì tới tiệm. Với tiệm đã in tên miền lên nhiều thứ, giữ thêm vài năm thường đỡ rắc rối hơn.
Mẫu bài ghim và lời chào chỉ đường
Với kênh quyết định không trực nữa nhưng chưa đóng được ngay, việc quan trọng nhất là để lại một lời chỉ đường rõ ràng ở chỗ khách nhìn thấy đầu tiên: bài ghim trên fanpage, phần giới thiệu, lời chào tự động trong hộp tin. Dưới đây là các mẫu dùng ngay được:
Bài ghim fanpage cũ: "Tiệm sửa xe của anh Tùng vẫn mở cửa bình thường tại địa chỉ cũ. Trang này không còn được trực tin nhắn. Anh chị cần hỏi hoặc hẹn sửa xe, xin nhắn Zalo của tiệm hoặc gọi số trên hồ sơ bản đồ. Cảm ơn anh chị đã theo dõi tiệm suốt thời gian qua."
Lời chào tự động trong hộp tin của trang cũ: "Dạ trang này tiệm không còn trực. Anh chị vui lòng nhắn Zalo của tiệm để được trả lời trong ngày ạ."
Phần giới thiệu của Zalo số cũ: "Tiệm đã đổi số. Xin liên hệ số mới ghi trên hồ sơ bản đồ của tiệm."
Trong các mẫu, chỉ nói tên kênh và chỗ tìm thông tin đúng, không cần dán số điện thoại vào mọi nơi. Lý do là khi tiệm đổi số lần nữa, những lời chỉ đường ghi "xem hồ sơ bản đồ" vẫn đúng, còn lời ghi cứng một số điện thoại thì lại thành thông tin cũ.
Những việc không nên làm với kênh cũ
Bán hoặc cho lại fanpage, Zalo OA. Mua bán, sang tên trang theo kiểu trao tài khoản vi phạm chính sách của các nền tảng, và người nhận có thể dùng lượt theo dõi của tiệm để đăng thứ không liên quan, khách cũ vẫn tưởng là tiệm.
Xoá vội khi khách vẫn nhắn vào. Xoá trang mà không chỉ đường thì khách đang cầm thông tin cũ mất dấu tiệm hoàn toàn. Để bài chỉ đường ít nhất vài tháng, theo dõi tin nhắn còn vào hay không, rồi mới xoá.
Mở thêm kênh mới để "thay" mà không đóng kênh cũ. Tiệm có hai fanpage, hai tài khoản Zalo, khách không biết cái nào thật. Mỗi lần mở mới phải kèm một việc xử lý cái cũ.
Để người không còn làm cho tiệm giữ quyền. Kênh bỏ hoang hay nằm trong tay người đã nghỉ. Ngay cả khi không dùng nữa, quyền chủ sở hữu vẫn nên về tiệm, để có thể đóng hoặc sửa khi cần.
Ví dụ: anh Tùng và ba kênh từ thời người làm thuê cũ
Ví dụ giả định: tiệm sửa xe của anh Tùng có một fanpage do cậu thợ cũ lập năm nào, một trang khác anh tự lập sau đó, và một tài khoản Zalo của số điện thoại đã cắt. Khách vẫn nhắn vào cả ba. Anh không trực nổi và cũng không biết mật khẩu trang thứ nhất.
Buổi kiểm kê, cháu anh ghi ba dòng. Trang thứ hai anh đang giữ, quyết định giữ làm kênh chính trên Facebook và trực hằng ngày. Trang thứ nhất anh nhắn cậu thợ cũ xin thêm anh làm quản trị; cậu đồng ý, anh ghim bài chỉ đường và bật lời chào tự động, ba tháng sau thấy hết tin nhắn thì ẩn trang. Tài khoản Zalo số cũ anh còn giữ máy, đổi phần giới thiệu thành lời báo đổi số, dùng thêm hai tháng rồi thôi.
Cả ba việc đều đi theo đường chính thức, không phải nhờ ai "lấy lại trang" bằng cách lách. Tổng thời gian anh Tùng bỏ ra là một buổi kiểm kê và vài lần mười phút sau đó, nhưng từ đó khách không còn rơi vào hộp tin không ai đọc.
Danh sách kiểm sau khi dọn xong
Một tháng sau buổi dọn, kiểm lại bằng điện thoại người lạ theo danh sách dưới đây:
- Tìm tên tiệm, chỉ còn một hồ sơ bản đồ, một fanpage chính hiện ra đầu tiên.
- Mọi kênh cũ còn hiện ra đều có lời chỉ đường rõ ràng sang kênh chính.
- Nhắn thử vào kênh cũ, nhận được lời chào tự động chỉ đường.
- Gọi các số cũ còn in đâu đó: hoặc có người nghe, hoặc thông tin in đó đã được thay.
- Tên miền nếu còn giữ đã bật tự gia hạn hoặc có nhắc lịch gia hạn trong sổ.
- Tờ kiểm kê kênh đã cập nhật, cất cùng sổ rà tháng.
Mỗi năm làm lại buổi kiểm kê một lần, vì kênh mới vẫn sinh ra: một trang danh bạ tự lấy thông tin, một tài khoản do nhân viên mới lập hộ. Đừng để chúng trở thành kênh bỏ hoang của năm sau.
Câu hỏi thường gặp
Fanpage cũ không dùng nữa có nên xoá ngay không?
Không nên xoá ngay nếu vẫn còn người nhắn vào. Hãy ghim bài báo khách chuyển sang kênh chính, bật lời chào tự động chỉ đường, theo dõi vài tháng. Khi tin nhắn gần như không còn thì mới ẩn hoặc xoá theo hướng dẫn chính thức.
Có được bán lại fanpage hoặc Zalo OA cũ của tiệm không?
Không nên. Mua bán hay trao tài khoản cho người ngoài vi phạm chính sách của các nền tảng, có thể bị khoá, và người nhận có thể dùng trang để đăng thứ không liên quan trong khi khách cũ vẫn tưởng là tiệm.
Tên miền của web cũ không dùng nữa có nên bỏ không?
Nếu tên miền đã in trên danh thiếp, túi, biển hiệu thì nên giữ thêm một thời gian. Bỏ thì người khác có thể đăng ký lại và khách cầm danh thiếp cũ vào một trang không liên quan. Muốn bỏ hẳn, thay hết các thứ in trước đã.
Kênh do nhân viên cũ tạo bằng tài khoản riêng thì xử lý thế nào?
Nhắn người đó xin thêm tiệm làm quản trị hoặc chủ sở hữu, nói rõ để tiệm đóng hoặc chỉ đường cho khách. Nếu không liên lạc được, dùng kênh hỗ trợ chính thức của nền tảng kèm giấy tờ chứng minh, không thuê người lách.
Một trang danh bạ ghi sai số điện thoại của tiệm thì sửa thế nào?
Phần lớn các trang danh bạ có chức năng báo sửa thông tin hoặc liên hệ người quản lý trang. Gửi thông tin đúng theo trang thông tin gốc của tiệm. Không cần lập tài khoản mới hay tạo thêm hồ sơ trên trang đó.
Bao lâu nên kiểm kê lại các kênh của tiệm một lần?
Mỗi năm một lần là hợp lý, và thêm một lần mỗi khi đổi số điện thoại, đổi địa chỉ, đổi người phụ trách. Kênh mới vẫn sinh ra theo thời gian, kiểm định kỳ giúp chúng không thành kênh bỏ hoang.