Nếu tiệm của bạn xuất hiện trên những trang danh bạ, trang tổng hợp địa điểm mà bạn chưa từng đăng ký, việc cần làm là: tìm ra chúng, ghi vào bảng rà, rồi xếp mỗi trang vào một trong ba nhóm: thông tin đúng thì để yên; sai mà có cách sửa thì gửi yêu cầu sửa; sai, không sửa được, mà gây hại thì xin gỡ. Phần lớn các trang thuộc nhóm đầu, còn nhóm ba thường rất ít, nên đừng hoảng.
Những trang đó thường lấy thông tin từ hồ sơ bản đồ, từ fanpage, hoặc từ nguồn cũ mấy năm trước, nên hay mang số điện thoại cũ, địa chỉ căn cũ, giờ của chủ cũ. Bài này chỉ cách tìm, bảng quyết định cho từng tình huống, mẫu tin gửi chủ trang, và những việc không nên làm.
Những trang đó từ đâu ra
Có nhiều kiểu: trang danh bạ doanh nghiệp tự động lấy thông tin đăng ký kinh doanh công khai; trang tổng hợp quán ăn, cửa hàng do người dùng đóng góp; trang rao vặt có bài cũ của tiệm hoặc của người bán lại; nhóm mua bán của khu dân cư; bài viết giới thiệu do ai đó viết từ lâu. Phần lớn được lập không cần hỏi chủ tiệm.
Một nguồn hay bị quên là chính tiệm trong quá khứ: hồi mới mở, ai đó trong nhà đăng tin lên vài trang rao vặt, nhóm mua bán, rồi quên luôn. Mấy năm sau, những bài đó vẫn nằm đó với số điện thoại cũ và giá cũ. Những bài do chính tiệm đăng thì dễ xử lý nhất: đăng nhập lại, sửa hoặc xoá.
Điều này không có nghĩa là ai đó cố ý hại tiệm. Thường chỉ là thông tin cũ bị chép đi chép lại. Nhưng với khách lạ, một trang ghi số cũ cũng là một chỗ họ có thể gọi nhầm, nhất là khi trang đó hiện lên khá cao khi gõ tên tiệm.
Cũng có trường hợp ngược lại: một trang lạ dùng tên tiệm, ảnh của tiệm, nhưng số điện thoại là của người khác, để nhận khách hoặc nhận tiền đặt cọc. Đó là mạo danh, không còn là chuyện thông tin lệch nữa. Trường hợp đó cần giữ bằng chứng, báo cho nền tảng đang chứa trang, và báo khách quen để cảnh giác.
Tìm ra những trang đang nói về tiệm
Làm trên điện thoại hoặc máy tính, ở chế độ ẩn danh, không đăng nhập. Ghi mỗi kết quả vào bảng rà thông tin của tiệm:
- Gõ tên tiệm đúng như trên biển, cả có dấu và không dấu.
- Gõ tên tiệm kèm tên phường, xã.
- Gõ số điện thoại hiện tại của tiệm, viết liền và viết có dấu cách.
- Gõ số điện thoại cũ, nếu tiệm từng đổi số.
- Gõ địa chỉ của tiệm, xem có trang nào ghi một tiệm khác ở cùng địa chỉ.
- Xem hai, ba trang kết quả đầu, không chỉ trang đầu tiên.
- Với mỗi trang tìm thấy: chép tên, địa chỉ, số điện thoại, giờ đang ghi; ghi đúng hay sai; trang có nút "sửa thông tin", "báo cáo", "liên hệ" hay không.
Lần đầu làm mất chừng nửa giờ. Sau đó vài tháng làm lại một lần, nhanh hơn nhiều vì chỉ cần xem có trang mới nào xuất hiện. Đừng bỏ qua bước gõ số điện thoại; có những trang chỉ lộ ra khi tìm theo số.
Bảng quyết định: trang nào làm gì
Mỗi trang tìm thấy, xếp vào một dòng dưới đây:
| Tình huống | Nguyên nhân hay gặp | Làm gì | Mức gấp |
|---|---|---|---|
| Thông tin đúng hết | Trang lấy từ hồ sơ bản đồ hiện tại | Để yên, ghi vào bảng | Không gấp |
| Số điện thoại cũ | Lấy từ nguồn mấy năm trước | Gửi yêu cầu sửa; giữ số cũ có người nghe | Gấp |
| Địa chỉ căn cũ | Tiệm đã chuyển, trang không biết | Gửi yêu cầu sửa kèm địa chỉ mới | Gấp |
| Giờ sai, ảnh cũ | Người dùng đóng góp từ lâu | Gửi yêu cầu sửa nếu có nút; không có thì để | Vừa |
| Tiệm đã đóng mà trang ghi đang mở | Chủ cũ không báo | Xin gỡ hoặc báo đã đóng cửa | Vừa |
| Tên tiệm, ảnh tiệm nhưng số lạ | Mạo danh | Giữ bằng chứng, báo cáo nền tảng chứa trang, báo khách quen | Rất gấp |
| Trang không có cách liên hệ | Trang bỏ hoang | Ghi lại; tập trung làm đúng kênh chính | Không gấp |
Cột "Mức gấp" giúp bạn không mất cả buổi vì một trang chẳng ai xem. Số điện thoại sai và mạo danh làm trước; giờ sai trên một trang ít người xem thì làm sau, hoặc không làm.
Muốn biết một trang có nhiều người xem hay không, cách đơn giản là để ý nó hiện ở vị trí nào khi gõ tên tiệm. Trang hiện ngay sau hồ sơ bản đồ và fanpage của tiệm thì đáng sửa; trang phải lật tới trang kết quả thứ ba mới thấy thì ít khách nào tới được.
Mẫu yêu cầu sửa gửi chủ trang
Viết lịch sự, chỉ nói sự việc, đưa thông tin đúng sẵn để họ chép. Dùng ô liên hệ, nút sửa thông tin hoặc hộp thư của trang:
- Chào bạn, mình là chủ tiệm Sửa Xe Anh Tùng, đang có trên trang của bạn. Thông tin hiện tại có hai chỗ chưa đúng: số điện thoại là số cũ đã ngưng, và số nhà ghi là 32 trong khi đúng là 34.
- Thông tin đúng: Tên: Sửa Xe Anh Tùng. Địa chỉ: Số 34, hẻm 7, đường số 5, phường (tên phường), tỉnh (tên tỉnh). Điện thoại: (số hiện tại). Giờ: Thứ Hai đến Thứ Bảy 7:00–18:00.
- Nhờ bạn sửa giúp để khách không gọi nhầm. Nếu cần xác minh, mình có thể gửi ảnh mặt tiền hoặc giấy tờ của tiệm. Cảm ơn bạn.
- Mẫu xin gỡ khi tiệm đã đóng: Chào bạn, tiệm ở địa chỉ trên đã ngừng hoạt động từ tháng 3. Nhờ bạn gỡ hoặc ghi đã đóng cửa để người khác không tìm tới. Cảm ơn bạn.
Chỉ gửi bằng chứng khi trang yêu cầu, và gửi những gì cần thiết; không gửi cả giấy tờ tuỳ thân nếu chỉ cần ảnh mặt tiền. Ghi ngày gửi vào bảng rà; vài tuần sau quay lại xem trang đã sửa chưa.
Những việc không nên làm
Không lập trang mới đè lên trang sai. Thấy trang danh bạ ghi sai, tự đăng ký thêm một mục mới cho tiệm trên chính trang đó. Kết quả là có hai mục, một sai một đúng, khách càng rối. Yêu cầu sửa mục cũ.
Không đăng ký hàng loạt danh bạ vì nghe hứa "lên đầu". Có những lời mời trả tiền để đưa tiệm lên hàng trăm trang danh bạ. Nhiều trang trong số đó không ai xem, và thêm nhiều chỗ ghi thông tin là thêm nhiều chỗ phải sửa khi đổi. Vài kênh chính làm đúng có ích hơn.
Không cãi nhau ở phần bình luận của trang. Viết bình luận "trang này sai, đừng tin" chỉ làm trang đó hiện nhiều hơn. Liên hệ chủ trang bằng kênh riêng.
Không đe doạ chủ trang. Phần lớn chủ trang không biết thông tin đã cũ. Một tin nhắn lịch sự có thông tin đúng sẵn thường được sửa nhanh hơn một lời doạ kiện.
Không nhờ người báo cáo hàng loạt. Rủ bạn bè cùng báo cáo một trang là lách chính sách báo cáo của nền tảng. Báo cáo một lần, đúng sự việc, kèm bằng chứng.
Khi trang không phản hồi: tập trung vào kênh chính
Không phải trang nào cũng sửa. Có trang bỏ hoang, có trang không có cách liên hệ, có trang trả lời rồi không làm. Với những trang đó, đừng tốn thêm thời gian. Cách bù hữu hiệu nhất là làm cho kênh chính của tiệm thật đầy đủ và thật đúng: hồ sơ bản đồ, fanpage, Zalo, web nếu có. Khi những kênh này rõ ràng và nhất quán, chúng thường hiện lên trước trang lạ khi khách gõ tên tiệm.
Giữ số điện thoại cũ có người nghe thêm một thời gian cũng là cách đỡ cho những trang không sửa. Khách gọi nhầm số cũ vẫn được chỉ sang số mới.
Riêng trường hợp mạo danh, lấy tiền của khách dưới tên tiệm, thì không bỏ qua. Ngoài báo cáo với nền tảng chứa trang, có thể đăng một thông báo ngắn trên kênh chính của tiệm, nói rõ tiệm chỉ dùng những kênh nào, số nào. Nếu có khách bị thiệt, khuyên họ trình báo với cơ quan công an nơi cư trú.
Mẫu thông báo ngắn cho trường hợp này: Tiệm chỉ nhận đặt hàng qua Zalo và fanpage có tên đúng như trên biển hiệu, và số điện thoại ghi ở phần thông tin trang. Tiệm không có trang nào khác, không nhận chuyển khoản đặt cọc qua số lạ. Thấy trang nào khác dùng tên tiệm, nhờ anh chị báo giúp.
Ghi vào bảng rà và kiểm lại định kỳ
Mỗi trang lạ tìm thấy nên có một dòng trong bảng rà thông tin của tiệm, cùng với các kênh chính. Ghi tên trang, đang ghi gì, đã gửi yêu cầu ngày nào, kết quả ra sao. Lần sau tiệm đổi số, đổi giờ, bạn biết ngay còn những chỗ nào phải báo.
Chú Tư tạp hoá làm lần đầu, tìm ra sáu trang lạ: bốn trang đúng, một trang ghi số của chủ cũ, một trang ghi tiệm đã đóng cửa (ví dụ giả định). Chú nhờ cháu gửi yêu cầu sửa cho hai trang sai; một trang sửa sau hai tuần, trang kia không trả lời. Chú để yên trang đó, và nhờ chủ cũ chuyển các cuộc gọi vào số cũ sang máy của tiệm thêm một thời gian; chủ cũ đồng ý, nên khách gọi theo trang đó vẫn gặp được chú.
Vài tháng một lần, làm lại bước tìm kiếm ở trên, nhất là sau khi tiệm có thay đổi. Không cần làm thường xuyên hơn; đây là việc dọn dẹp, không phải việc hằng ngày.
Câu hỏi thường gặp
Trang danh bạ có được tự đăng thông tin tiệm mà không hỏi không?
Nhiều trang lấy thông tin công khai hoặc do người dùng đóng góp, nên việc tiệm xuất hiện mà không được hỏi khá phổ biến. Nếu thông tin đúng thì thường không gây hại; nếu sai hoặc bạn không muốn xuất hiện, gửi yêu cầu sửa hoặc gỡ theo cách trang cho phép.
Có nên trả tiền để đưa tiệm lên nhiều trang danh bạ không?
Với tiệm nhỏ thì thường không cần. Vài kênh chính như hồ sơ bản đồ, fanpage, Zalo làm đầy đủ và nhất quán đã đủ để khách tìm thấy. Thêm nhiều trang danh bạ là thêm nhiều chỗ phải sửa mỗi khi đổi thông tin.
Trang không có nút liên hệ thì sửa thế nào?
Tìm trong chân trang xem có mục liên hệ, góp ý hoặc báo cáo không. Nếu thật sự không có cách nào, ghi lại trong bảng rà và tập trung làm đúng các kênh chính của tiệm, để kênh chính hiện lên rõ hơn khi khách tìm.
Phát hiện trang mạo danh tiệm nhận tiền cọc của khách thì làm gì?
Chụp lại trang, ghi đường dẫn và thời điểm, báo cáo mạo danh với nền tảng đang chứa trang đó, đăng thông báo trên kênh chính của tiệm nói rõ tiệm chỉ dùng số nào, kênh nào. Khách bị thiệt nên trình báo cơ quan công an.
Tiệm đã đóng hẳn có cần xin gỡ trên các trang danh bạ không?
Nên xin gỡ hoặc báo đã đóng cửa trên những trang hiện lên khi gõ tên tiệm, để người khác không tìm tới. Trang ít người xem thì có thể bỏ qua. Hồ sơ bản đồ của tiệm thì đánh dấu đóng cửa theo cách nền tảng hướng dẫn.
Bao lâu thì nên tìm lại xem có trang lạ mới không?
Vài tháng một lần là đủ, và nên làm thêm sau mỗi lần tiệm đổi số, đổi địa chỉ, đổi giờ. Mỗi lần chỉ cần gõ tên tiệm và số điện thoại, xem có trang nào mới xuất hiện so với bảng rà lần trước.