Xác minh là bước để nền tảng tin rằng tiệm có thật, ở đúng địa chỉ đó, và bạn đúng là người được quản lý. Bạn không chọn được cách xác minh; nền tảng đưa ra một hoặc vài cách tuỳ hồ sơ, phổ biến hiện nay là quay một đoạn video tại tiệm, ngoài ra có thể là nhận mã qua điện thoại, qua email, hoặc qua thư gửi tới địa chỉ. Việc của bạn là chuẩn bị sao cho cách nào được đưa ra cũng làm được ngay lần đầu.
Phần chuẩn bị gồm ba thứ: thông tin hồ sơ khớp hoàn toàn với ngoài đời, giấy tờ có tên và địa chỉ tiệm để sẵn, và một kế hoạch quay video gọn gàng. Lúc đang chờ xét thì để yên hồ sơ. Các mục dưới đây đi qua từng cách, cách quay video cho qua, và những thứ làm hỏng việc xác minh mà chủ tiệm hay vô tình gây ra.
Xác minh để làm gì, chưa xác minh thì sao
Một hồ sơ mới tạo mà chưa xác minh thường chưa hiện cho khách, hoặc hiện mà chủ tiệm không sửa được thông tin, không trả lời được tin nhắn. Nhiều người tưởng tạo xong là xong, nửa năm sau mở ra mới thấy dòng nhắc xác minh vẫn còn nguyên. Với hồ sơ đã có sẵn do khách tạo, xác minh là cách để bạn nhận quyền.
Xác minh cũng là hàng rào chống hồ sơ giả. Nền tảng đã gặp rất nhiều hồ sơ ảo dựng lên để lừa khách, nên các bước kiểm ngày càng chặt. Hiểu được điều này thì bạn bớt bực khi bị hỏi đi hỏi lại: họ đang cố phân biệt tiệm thật với tiệm dựng, và cách nhanh nhất để qua là cho họ thấy rõ tiệm thật.
Điều kiện xác minh, giấy tờ yêu cầu và thời gian xét có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Bài này nói nguyên lý và những gì chủ tiệm hay gặp; chi tiết hiện hành bạn xem trên trang trợ giúp chính thức của nền tảng.
Một điều nên biết trước: xác minh gắn với tài khoản đang đăng nhập. Ai đăng nhập lúc xác minh thì người đó thành chủ sở hữu. Vì vậy, dù nhờ con cháu bấm giúp, hãy chắc là máy đang đăng nhập email của cửa hàng chứ không phải email riêng của người bấm. Kiểm lại ảnh đại diện tài khoản ở góc màn hình trước khi bắt đầu.
Các cách xác minh có thể gặp
Tên các cách và vị trí nút có thể khác theo phiên bản ứng dụng; nếu không thấy, vào hồ sơ doanh nghiệp, tìm dòng nhắc xác minh hoặc mục hồ sơ của bạn. Bảng dưới là những cách thường được đưa ra:
| Cách | Cần chuẩn bị | Chỗ hay vướng |
|---|---|---|
| Quay video tại tiệm | Điện thoại sạc đầy, mạng ổn, chìa khoá phòng kho hoặc tủ, giấy tờ có tên tiệm | Quay mỗi bên trong, không thấy mặt tiền và đường phố |
| Nhận mã qua tin nhắn hoặc cuộc gọi | Số điện thoại trên hồ sơ, người trực máy lúc đó | Số trên hồ sơ là số cũ hoặc số của nhân viên đã nghỉ |
| Nhận mã qua email | Email cùng tên miền của tiệm nếu có | Thường chỉ có khi tiệm có web và email riêng |
| Nhận thư có mã gửi tới địa chỉ | Địa chỉ ghi đủ số nhà, hẻm, tầng, tên người nhận | Thư thất lạc vì địa chỉ thiếu số hẻm hoặc người nhận không biết mà vứt |
| Xác minh ngay tức thì | Không cần làm gì thêm | Hiếm gặp với tiệm mới, không trông chờ được |
Với thư có mã, dặn người nhà và người giao thư trong khu biết trước là tiệm đang chờ một lá thư, kẻo nó bị coi là thư quảng cáo rồi vứt đi. Với mã qua điện thoại, để máy ở quầy, bật chuông, đừng để chế độ im lặng trong mấy ngày đó.
Nếu được đưa ra hai cách trở lên, chọn cách bạn làm trọn ngay được. Bắt đầu một cách rồi bỏ dở, sau đó đổi sang cách khác, đôi khi khiến hồ sơ phải chờ lâu hơn.
Trước khi bấm bắt đầu xác minh: tick đủ các dòng
Phần lớn hồ sơ bị trả về không phải vì tiệm thiếu giấy tờ, mà vì thông tin trên hồ sơ lệch với những gì nền tảng thấy. Rà một lượt:
- Tên hồ sơ đúng y tên trên biển hiệu, không thêm chữ mô tả hay tên khu vực.
- Địa chỉ trên hồ sơ trùng với địa chỉ trên giấy tờ bạn sẽ đưa ra.
- Ghim vị trí nằm ngay cửa tiệm, không lệch sang nhà bên.
- Danh mục chính đúng nghề bạn quay được trong video.
- Số điện thoại trên hồ sơ đang hoạt động, có người nghe.
- Biển hiệu ngoài cửa còn rõ, không bị che bởi bạt hay cây.
- Giấy đăng ký kinh doanh hoặc giấy tờ có tên, địa chỉ tiệm để trong tầm tay.
- Có một người phụ giữ cửa hoặc trông tiệm trong lúc bạn quay.
Đủ tám dòng rồi mới bắt đầu. Thiếu dòng nào, sửa dòng đó trước, chờ thay đổi được ghi nhận rồi mới xác minh.
Dòng về biển hiệu hay bị xem nhẹ. Nhiều tiệm treo bạt quảng cáo của hãng nước ngọt che mất tên tiệm, hoặc biển đã bạc màu không còn đọc được. Người xét video không thấy tên tiệm ở mặt tiền thì khó tin hồ sơ khớp với ngoài đời. Lau lại biển, kéo bạt lên trong lúc quay là đủ, không cần làm biển mới.
Quay video xác minh: kịch bản ba phút
Video xác minh cần cho thấy ba điều liền mạch, không cắt ghép: tiệm nằm ở đâu, tiệm đang hoạt động thật, và bạn có quyền ra vào chỗ chỉ người trong tiệm mới vào được. Đừng quay đẹp, đừng thêm nhạc, đừng chỉnh màu. Quay một mạch bằng điện thoại, tay cầm chắc, đi chậm. Cô Lan tiệm may đã phải quay lại lần hai chỉ vì lần đầu bắt đầu từ bên trong, không thấy mặt tiền.
Kịch bản mẫu, đọc trước một lượt rồi làm theo:
Cảnh một: đứng bên kia đường, quay biển hiệu và mặt tiền tiệm, lia sang hai bên cho thấy nhà hàng xóm và tên đường hoặc mốc dễ nhận như cổng chợ. Cảnh hai: đi bộ sang, quay cửa ra vào, số nhà. Cảnh ba: bước vào trong, quay quầy, máy may, kệ vải, khách hoặc hàng đang làm dở. Cảnh bốn: mở tủ có khoá hoặc cửa phòng sau, cho thấy bạn có chìa khoá. Cảnh năm: quay giấy tờ có tên và địa chỉ tiệm đặt trên quầy, giữ yên vài giây.
Quay vào giờ tiệm mở, có ánh sáng ban ngày. Không quay mặt khách cận cảnh; họ không đồng ý thì lia qua là đủ. Nếu tiệm trên lầu hoặc trong chợ, cảnh hai đổi thành lối lên cầu thang hoặc lối vào khu sạp, rồi đi một mạch tới chỗ tiệm.
Lúc đang chờ xét: những việc nên để yên
Đừng sửa tên, địa chỉ, danh mục. Mỗi lần sửa mấy thông tin cốt lõi này có thể làm hồ sơ phải xét lại từ đầu. Thấy sai chính tả nhỏ cũng nên chờ xét xong rồi sửa.
Đừng tạo hồ sơ thứ hai cho chắc. Một tiệm chỉ một hồ sơ. Tạo thêm trong lúc chờ là tự gây ra hồ sơ trùng, cả hai có thể bị khoá.
Đừng gửi video nhiều lần. Gửi một lần, chờ kết quả. Gửi dồn dập không làm nhanh hơn mà dễ bị coi là bất thường.
Đừng đổi số điện thoại hay đóng cửa dài ngày. Nếu nền tảng gọi hoặc nhắn mã tới số trên hồ sơ, người trực phải nghe được. Tiệm nghỉ vài tuần đúng lúc xét cũng có thể làm việc kiểm tra gặp khó, nên chọn thời điểm tiệm mở đều để bắt đầu xác minh.
Có thể làm. Chuẩn bị sẵn ảnh, viết sẵn mô tả ra giấy, ghi giờ mở cửa từng ngày, để khi xét xong là điền được ngay một lượt. Ghi vào sổ ngày gửi xác minh và cách đã dùng, để lỡ có chuyện thì biết mình đã chờ bao lâu.
Khi nào cần nhờ hỗ trợ của nền tảng
Chờ lâu hơn thời gian nền tảng ghi mà không có kết quả, hoặc bị từ chối mà không hiểu vì sao, thì mới tính chuyện liên hệ hỗ trợ. Trước khi liên hệ, ghi ra: ngày tạo hồ sơ, ngày gửi xác minh, cách đã dùng, email đang đăng nhập. Người hỗ trợ hỏi gì cũng có ngay.
Kênh hỗ trợ thường nằm trong phần trợ giúp của trang quản lý hồ sơ. Viết ngắn, chỉ nói sự việc: tiệm ở đâu, hoạt động từ bao giờ, đã xác minh bằng cách nào, kết quả ra sao, đang có giấy tờ gì. Không cần kể khổ hay nhắc đến chuyện tiệm bên cạnh đã qua dễ dàng; người xét chỉ cần thông tin để đối chiếu.
Nếu nhờ người khác làm hộ phần này, họ ngồi cùng bạn và dùng tài khoản của tiệm. Không đưa mật khẩu qua tin nhắn cho người lạ tự xử lý, và tránh mọi dịch vụ hứa "xác minh nhanh trong ngày" bằng cách lách. Xác minh bằng giấy tờ giả hoặc địa chỉ mượn có thể làm hồ sơ bị gỡ vĩnh viễn, mất luôn cả đường làm lại.
Xác minh xong: làm ngay trong buổi đó
Thông báo xác minh thành công tới thì đừng để hôm khác. Đây là lúc hồ sơ bắt đầu hiện cho khách, thông tin trống hay sai sẽ là thứ họ thấy đầu tiên. Đánh dấu từng việc:
- Nhập giờ mở cửa đủ bảy ngày, ngày nghỉ thì đánh dấu đóng cửa.
- Đăng ba tới năm ảnh thật: mặt tiền từ bên kia đường, lối vào, bên trong, sản phẩm.
- Dán đoạn mô tả đã viết sẵn ra giấy.
- Bật nút nhắn tin nếu có người trực trả lời được, chưa có người trực thì để tắt.
- Mượn máy người khác tìm tên tiệm và bấm chỉ đường một lần.
- Ghi vào sổ của tiệm: ngày xác minh xong, email chủ sở hữu, cách đã dùng để xác minh.
Dòng cuối có ích hơn bạn nghĩ. Một hai năm sau có việc phải xác minh lại, hoặc có người hỏi hồ sơ do ai giữ, cuốn sổ trả lời ngay. Đừng ghi mật khẩu vào cuốn sổ đó; chỉ ghi email và nơi cất mật khẩu.
Câu hỏi thường gặp
Có tự chọn được cách xác minh không?
Thường không. Nền tảng đưa ra một hoặc vài cách tuỳ loại doanh nghiệp, khu vực và lịch sử hồ sơ. Nếu có nhiều lựa chọn, hãy chọn cách mà bạn làm trọn ngay được trong lúc đó.
Tiệm không có giấy đăng ký kinh doanh có xác minh được không?
Một số cách như quay video không đòi giấy tờ cụ thể, nhưng video vẫn cần thấy tiệm có thật và bạn ra vào được. Điều kiện có thể thay đổi, bạn xem trang trợ giúp chính thức để biết yêu cầu hiện hành.
Quay video xác minh có cần quay mặt mình không?
Không cần. Video cần thấy tiệm, mặt tiền, khu vực xung quanh, bên trong tiệm và bằng chứng bạn có quyền ra vào. Người quay có thể đứng sau máy suốt cả đoạn.
Xác minh xong rồi có phải xác minh lại không?
Có thể, nếu bạn đổi những thông tin cốt lõi như tên, địa chỉ, danh mục, hoặc nền tảng thấy hồ sơ có dấu hiệu bất thường. Vì vậy nên điền đúng ngay từ đầu và hạn chế đổi những mục đó.
Xác minh mất bao lâu?
Thời gian xét khác nhau theo từng hồ sơ, có khi vài ngày, có khi vài tuần. Trong lúc chờ đừng sửa tên, địa chỉ hay danh mục, vì việc đó có thể làm việc xét bắt đầu lại.