HienDien.comHiện Diện
Giữ tài khoản và quyền quản trị của cửa hàng

Tài sản số của cửa hàng: lập bảng ai đứng tên, ai có quyền, khôi phục bằng gì

Lập bảng tài sản số cho tiệm nhỏ: hồ sơ bản đồ, Zalo OA, fanpage, tên miền đang đứng tên ai, ai có quyền, khôi phục bằng email nào và sửa chỗ nào trước.

Middle-aged Vietnamese woman at a folding table behind a noodle shop, writing in an open notebook with blank pages, seen over her shoulder, warm evening light

Việc đầu tiên để giữ các kênh trên mạng của tiệm là ngồi lập một bảng: tiệm đang có những tài khoản nào, mỗi cái do ai tạo, ai đang là chủ, email và số điện thoại dùng để khôi phục là của ai. Lập xong, bạn thấy ngay chỗ nào quyền đang nằm ngoài tay chủ tiệm, và chỗ đó phải sửa trước khi có chuyện chứ không đợi lúc mất mới chạy đi hỏi.

Phần lớn tiệm nhỏ mất fanpage hay hồ sơ bản đồ không phải vì bị ai chiếm. Chuyện thường gặp hơn nhiều: ngày đầu người làm hộ dùng email, số điện thoại của chính họ, vài năm sau người đó đổi việc, đổi số, quên mật khẩu, và tiệm đứng ngoài cửa chính trang của mình. Bảng này mất chừng một buổi tối, làm một lần rồi chỉ cập nhật khi có thay đổi.

Tài sản số của một tiệm nhỏ gồm những gì

Hồ sơ trên Google Maps (hồ sơ doanh nghiệp). Đây là thứ khách lạ thấy đầu tiên khi tìm quán gần đây. Hồ sơ gắn với một tài khoản Google; ai đăng nhập tài khoản đó với vai trò chủ sở hữu thì sửa được tên, giờ, số điện thoại, thậm chí báo đóng cửa.

Zalo OA và số Zalo bán hàng. Zalo OA được quản lý bằng một tài khoản Zalo cá nhân làm quản trị. Còn số Zalo bán hàng thường là một số điện thoại cụ thể; mất sim là mất luôn tài khoản Zalo đó, kèm toàn bộ danh bạ khách.

Fanpage Facebook và tài khoản cá nhân đứng sau nó. Fanpage không có mật khẩu riêng. Người ta vào trang bằng tài khoản Facebook cá nhân đã được cấp quyền. Nghĩa là "ai giữ fanpage" thực ra là "tài khoản cá nhân nào đang có toàn quyền trên trang".

Tên miền và web một trang. Tên miền có người đứng tên, có tài khoản quản lý ở nơi đăng ký, có ngày hết hạn. Web có thể nằm ở một chỗ khác nữa. Hai thứ này hay bị quên nhất vì một năm mới đụng tới một lần.

Email của tiệm và số điện thoại của tiệm. Đây là chìa khoá của mọi thứ ở trên. Gần như tài khoản nào cũng khôi phục qua email hoặc tin nhắn. Email và số đó nằm trong tay ai thì thực chất người đó giữ tiệm trên mạng.

Các kênh phụ. Tài khoản video ngắn, trang trên các danh bạ, tài khoản ứng dụng giao đồ ăn nếu có. Không cần liệt kê thật chi tiết, nhưng phải biết nó tồn tại và đang đứng tên ai.

Bảng mẫu: mỗi tài khoản một dòng

Kẻ bảng trên một trang giấy hoặc một tệp bảng tính. Dưới đây là bảng của quán bún chị Hà, ví dụ giả định, lập lần đầu khi chị phát hiện fanpage cháu lập hộ ba năm trước vẫn đứng tên cháu.

Tài khoảnĐứng tên (chủ sở hữu)Email / số khôi phụcAi đang có quyềnViệc cần làm
Hồ sơ Google MapsEmail của cháu MinhEmail của cháu MinhCháu MinhThêm email của quán làm chủ sở hữu, rồi chuyển quyền chủ chính
Fanpage quánFacebook cá nhân của cháu MinhSố của cháu MinhCháu Minh, chị Hà (biên tập)Nâng chị Hà lên toàn quyền
Zalo bán hàngSim đứng tên chị HàSố của chị HàChị HàỔn, ghi lại ngày gia hạn sim
Zalo OAChưa cóChưa cóChưa cóKhi lập thì dùng Zalo của chị Hà làm quản trị
Email quánChị HàSố của chị HàChị HàGhi vào sổ chỗ cất mã dự phòng
Tên miềnKhông rõ, do người làm web muaKhông rõNgười làm webHỏi người làm web tên người đăng ký và hạn

Cột quan trọng nhất là cột thứ ba. Một tài khoản có thể đứng tên chủ tiệm nhưng email khôi phục lại là của người khác, thì khi quên mật khẩu, mã khôi phục sẽ bay vào hộp thư của người đó. Hãy ghi cột này thật chính xác, không phỏng đoán.

Tìm ra ai đang là chủ của từng kênh

Đừng ghi theo trí nhớ. Mở từng kênh ra xem tận mắt danh sách người có quyền. Tên nút và vị trí có thể khác theo phiên bản ứng dụng; không thấy thì tìm trong mục Cài đặt, Quản lý hoặc Chỉnh sửa hồ sơ, chữ khoá thường là "người dùng", "quyền truy cập", "quản trị viên".

  1. Hồ sơ bản đồ: đăng nhập tài khoản Google bạn nghĩ là đang quản lý, mở phần quản lý hồ sơ, tìm mục người dùng hoặc quyền truy cập. Ở đó ghi rõ ai là chủ sở hữu chính, ai là chủ sở hữu, ai là người quản lý.
  2. Fanpage: vào trang bằng tài khoản Facebook của bạn, mở cài đặt trang, tìm mục quyền truy cập trang. Ghi lại ai có toàn quyền, ai chỉ có quyền làm một số việc.
  3. Zalo OA: vào trang quản lý OA, tìm mục quản trị viên hoặc phân quyền. Ghi tài khoản Zalo nào là quản trị chính.
  4. Tên miền: tìm thư gia hạn hoặc hoá đơn cũ trong email; không có thì hỏi thẳng người đã mua hộ "tên miền đăng ký bằng tên ai, tài khoản quản lý ở đâu, hết hạn ngày nào".
  5. Email của tiệm: mở phần bảo mật của tài khoản, xem email khôi phục và số điện thoại khôi phục đang là gì. Nhiều người giật mình ở bước này.
  6. Ghi tất cả vào bảng, kể cả dòng "không rõ". Dòng "không rõ" chính là việc phải làm tuần này.

Nếu bạn không vào được kênh nào để xem, thì đó đã là một câu trả lời: hiện tại bạn không có quyền ở kênh đó. Ghi rõ "chủ tiệm chưa có quyền" thay vì bỏ trống.

Ba dấu hiệu quyền đang nằm sai chỗ

Chủ tiệm chỉ có quyền thấp hơn người làm thuê. Ví dụ nhân viên là chủ sở hữu hồ sơ bản đồ, còn chủ tiệm chỉ là người quản lý. Người có quyền cao hơn có thể gỡ người có quyền thấp hơn bất cứ lúc nào, kể cả gỡ chính chủ tiệm. Thứ tự phải ngược lại: chủ tiệm cao nhất, người khác thấp hơn.

Chỉ một người duy nhất có quyền, và người đó không phải chủ tiệm. Chỉ cần người đó mất điện thoại, mất tài khoản Facebook vì lý do riêng, là cả fanpage của tiệm đứng im. Không có ai đủ quyền để vào sửa giờ mở cửa hay trả lời tin nhắn khách.

Email hoặc số khôi phục là của người không còn làm ở tiệm. Tài khoản vẫn chạy bình thường nên không ai để ý. Chỉ tới hôm quên mật khẩu hay bị nền tảng yêu cầu xác minh lại mới lộ ra. Lúc ấy phải đi tìm người cũ, mà người cũ chưa chắc còn liên lạc được.

Sổ ghi tài khoản: ghi gì và không ghi gì

Bảng ở trên là để soát. Sổ ghi tài khoản là bản giữ lại lâu dài, một cuốn sổ nhỏ hoặc một tệp chỉ chủ tiệm mở được. Mẫu một trang sổ, chép nguyên rồi điền:

  • Tên kênh: Fanpage quán. Chủ sở hữu: Facebook của chị Hà. Người có quyền khác: cháu Minh (biên tập, thêm ngày 3 tháng 5). Email khôi phục: email của quán. Số khôi phục: sim bán hàng của quán. Mã dự phòng: cất trong phong bì, ngăn kéo khoá. Lần soát gần nhất: tháng 5.
  • Ghi tên tài khoản đăng nhập, không ghi mật khẩu trần. Nếu sợ quên, ghi một câu gợi nhớ chỉ bạn hiểu.
  • Ghi ngày hết hạn của những thứ có hạn: tên miền, gói trả phí nếu có, sim trả trước.
  • Ghi tên và cách liên lạc của người từng làm hộ, kể cả khi họ đã nghỉ. Có ngày cần hỏi lại.
  • Mã dự phòng của xác minh hai bước in ra giấy, cất riêng với sổ, không chụp ảnh để trong điện thoại.
  • Không dán sổ hay giấy ghi tài khoản ở quầy, không gửi bảng qua nhóm Zalo của nhân viên.

Sổ này nên có hai người biết chỗ cất: chủ tiệm và một người thân tin cậy. Một người biết thì khi chủ tiệm ốm, không ai làm thay được; quá hai người biết thì không còn là chỗ cất kín.

Bảng lộ ra vấn đề: sửa theo thứ tự nào

Đừng sửa cùng lúc mọi dòng. Bắt đầu từ email của tiệm, vì mọi thứ khác khôi phục qua nó. Đặt email khôi phục và số khôi phục về email phụ và sim của chính chủ tiệm. Xong bước này, các bước sau mới chắc.

Tiếp theo là kênh khách dùng nhiều nhất để tìm ra tiệm. Với quán ăn, tiệm sửa xe, đó thường là hồ sơ bản đồ. Nhờ người đang là chủ sở hữu thêm email của tiệm vào với vai trò chủ sở hữu, rồi chuyển quyền chủ sở hữu chính sang email đó. Sau cùng mới hạ người kia xuống người quản lý, hoặc gỡ hẳn nếu họ không còn làm.

Sau đó tới fanpage: chủ tiệm phải có toàn quyền bằng tài khoản Facebook cá nhân của mình. Rồi tới Zalo OA, tên miền. Mỗi dòng sửa xong thì gạch cột "việc cần làm" và ghi ngày.

Lưu ý về giọng nói chuyện với người đang giữ quyền. Phần lớn họ làm hộ vì tốt bụng, không phải vì muốn giữ. Nói thẳng là tiệm đang dọn lại tài khoản cho gọn, nhờ họ chuyển quyền chủ về tiệm và vẫn giữ họ ở vai trò phụ nếu họ còn giúp. Cách nói này ít khi bị từ chối.

Khi nào phải mở bảng ra cập nhật

Bảng không cần xem hằng ngày. Nhưng có những lúc bắt buộc phải mở ra, sửa ngay trong tuần đó:

  • Có người mới được cấp quyền vào bất kỳ kênh nào, kể cả cấp tạm vài hôm.
  • Có người nghỉ việc, chuyển chỗ làm, hoặc thôi giúp tiệm.
  • Chủ tiệm đổi số điện thoại, đổi điện thoại, hay mất điện thoại.
  • Tiệm lập thêm kênh mới, ví dụ thêm một Zalo OA hay một tài khoản video.
  • Nhận được thư báo sắp hết hạn tên miền, gói dịch vụ.
  • Mỗi sáu tháng một lần dù không có gì thay đổi, để chắc là mọi người trong danh sách vẫn đúng là người nên có quyền.

Tự kiểm là bảng đã đạt: chủ tiệm tự tay đăng nhập được vào mọi kênh trong bảng mà không cần gọi ai, và ở kênh nào chủ tiệm cũng có quyền cao nhất. Một dòng chưa đạt thì bảng chưa xong.

Câu hỏi thường gặp

Tiệm chỉ có một fanpage và một số Zalo thì có cần lập bảng tài sản số không?

Vẫn nên lập, dù chỉ ba bốn dòng. Chính tiệm nhỏ mới hay để một người làm hộ cầm hết, và khi người đó vắng thì không còn ai vào được. Bảng ngắn chỉ mất mười lăm phút nhưng cho biết ngay email khôi phục đang nằm ở đâu.

Có nên ghi mật khẩu vào sổ cho khỏi quên không?

Không nên ghi mật khẩu trần. Sổ có thể bị mở, bị chụp. Ghi tên đăng nhập, email khôi phục và một câu gợi nhớ chỉ chủ tiệm hiểu. Mã dự phòng của xác minh hai bước thì in ra giấy, cất riêng, chỗ khoá được.

Người làm hộ có quyền cao hơn chủ tiệm thì có sao không nếu họ là người nhà?

Người nhà vẫn có lúc bận, đổi số, hoặc mất tài khoản vì lý do riêng. Khi đó tiệm kẹt dù không ai có ý xấu. Cứ để chủ tiệm giữ quyền cao nhất, người nhà làm phụ; họ vẫn làm được mọi việc thường ngày như đăng bài, trả lời tin nhắn.

Không biết ai đã mua tên miền cho tiệm thì tìm thế nào?

Tìm trong email của tiệm các thư có chữ gia hạn, hoá đơn hay tên miền. Hỏi người đã làm web hộ. Nếu vẫn không ra, ghi dòng tên miền là chưa rõ chủ và xử lý trước ngày hết hạn, vì để hết hạn thì tên đó có thể rơi vào tay người khác.

Bao lâu thì nên soát lại bảng tài sản số một lần?

Mỗi sáu tháng soát một lần, và soát ngay khi có người vào làm, nghỉ việc, đổi số điện thoại hay lập kênh mới. Soát nghĩa là mở từng kênh xem tận mắt danh sách người có quyền, không ghi theo trí nhớ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138