Hai người chung vốn mở tiệm thì nên thống nhất ngay từ đầu: cả hai cùng có quyền cao nhất trên hồ sơ bản đồ, fanpage và Zalo OA, mỗi người bằng tài khoản của chính mình, và ghi vào thoả thuận góp vốn ai giữ các kênh nếu một người rút ra hay hai người tách tiệm. Làm vậy lúc còn vui vẻ thì mất một buổi; để tới lúc có chuyện thì kênh online thành thứ giằng co đầu tiên.
Bài này không bàn chuyện chia vốn, chia lời. Chỉ bàn phần khách nhìn thấy: tiệm hiện trên bản đồ ra sao, khách nhắn vào đâu, ai trả lời. Phần này nếu bị giằng co thì khách là người thiệt trước, rồi tới cả hai người chủ.
Vì sao chuyện này hay vỡ
Lúc mở tiệm chung, thường một người rành điện thoại hơn và tự nhận làm hết phần online. Người kia lo hàng, lo khách tại chỗ. Mọi thứ đứng tên người rành điện thoại, không ai thấy có gì sai.
Hai cô bạn mở tiệm may chung, ví dụ giả định, chia việc đúng như vậy. Ba năm sau hai người không còn hợp, một cô dọn ra mở tiệm riêng ở khu dân cư mới. Hồ sơ bản đồ, fanpage, Zalo OA đều nằm trong tay cô dọn ra. Cô ấy không có ý chiếm, nhưng trong lúc giận, cô sửa số điện thoại trên fanpage sang số mới của mình. Khách quen của tiệm cũ gọi nhầm sang tiệm mới mấy tuần liền, cả hai bên đều mệt.
Chuyện như vậy không cần ai xấu. Chỉ cần quyền nằm lệch về một phía, và không có dòng nào ghi trước là khi chia tay thì kênh thuộc về ai. Cách phòng là để quyền cân bằng ngay từ đầu, và viết ra.
Nếu tiệm của hai bạn đã mở được một thời gian và mọi thứ đang nằm ở một người, chưa muộn. Chọn một buổi rảnh, nói nhẹ nhàng rằng tiệm cần hai người cùng vào được để lúc một người ốm vẫn có người lo, rồi làm theo các bước ở phần dưới.
Từng kênh: lúc làm chung và lúc chia tay
Đọc theo hàng, chọn cách phù hợp với hai người, ghi vào thoả thuận. Đây là gợi ý, hai bên có thể thoả thuận khác.
| Kênh | Lúc đang làm chung | Một người rút, tiệm vẫn mở | Hai người tách thành hai tiệm |
|---|---|---|---|
| Hồ sơ Google Maps | Cả hai là chủ sở hữu | Ở lại với người tiếp tục tiệm tại địa chỉ đó | Ở lại với tiệm tại địa chỉ cũ; tiệm mới lập hồ sơ mới |
| Fanpage | Cả hai có toàn quyền | Người ở lại giữ, người rút tự gỡ mình | Thoả thuận một bên giữ; bên kia lập trang mới |
| Zalo OA | Cả hai là quản trị viên quyền đầy đủ | Người ở lại giữ | Theo bên giữ tên tiệm và giấy tờ |
| Số Zalo bán hàng | Sim đứng tên tiệm hoặc một người, ghi rõ | Ở lại với tiệm nếu là sim tiệm | Theo thoả thuận, báo khách số mới |
| Tên miền, web | Đứng tên người đại diện tiệm, ghi rõ | Chuyển cho người ở lại | Thoả thuận một bên giữ |
Nguyên lý chung: kênh gắn với địa chỉ và tên tiệm thì đi theo tiệm, không đi theo người. Người rời đi mở tiệm mới thì bắt đầu kênh mới cho tiệm mới.
Thoả thuận một trang về kênh online
Viết thành một trang, kèm vào thoả thuận góp vốn, hai người ký. Mẫu chép được:
- Các kênh của tiệm gồm: hồ sơ trên bản đồ trực tuyến, trang Facebook, Zalo OA, số Zalo bán hàng, tên miền. Danh sách tài khoản ghi ở sổ tài sản số, mỗi người giữ một bản.
- Cả hai bên đều có quyền cao nhất trên các kênh, bằng tài khoản cá nhân của từng người. Không bên nào tự gỡ bên kia khi chưa có thoả thuận bằng văn bản.
- Không bên nào tự đổi tên tiệm, số điện thoại, địa chỉ trên các kênh khi chưa hỏi bên kia.
- Nếu một bên rút vốn, các kênh ở lại với tiệm tại địa chỉ đang kinh doanh; bên rút tự gỡ tài khoản của mình trong bảy ngày.
- Nếu hai bên tách thành hai tiệm, bên giữ tên và địa chỉ cũ giữ các kênh; bên kia lập kênh mới cho tiệm mới, không dùng tên cũ.
Thoả thuận này không thay cho tư vấn pháp lý về góp vốn. Nó chỉ giúp hai người hiểu giống nhau về phần khách nhìn thấy, để lúc chia tay không phải cãi từng kênh.
Thiết lập cho cân bằng: làm một lần
Hai người ngồi cùng, mỗi người cầm điện thoại có tài khoản của mình. Tên nút và vị trí có thể khác theo phiên bản ứng dụng; không thấy thì tìm trong mục Cài đặt, Quản lý hoặc Quyền truy cập.
- Mở hồ sơ bản đồ, mục người dùng: người đang giữ thêm email của người kia làm chủ sở hữu.
- Mở fanpage, mục quyền truy cập trang: cấp toàn quyền cho Facebook của người kia.
- Mở trang quản lý Zalo OA, mục quản trị viên: thêm Zalo của người kia với quyền đầy đủ.
- Kiểm email và số khôi phục của email tiệm, tên miền: ghi rõ là của ai.
- Mỗi người tự đăng nhập kiểm trên máy mình.
- Ghi vào sổ tài sản số, chụp một bản cho mỗi người.
Nhân viên, nếu có, chỉ được quyền theo việc, do một trong hai người cấp và ghi sổ. Đừng để nhân viên là người có quyền cao nhất thứ ba.
Mỗi sáu tháng, hai người cùng mở lại danh sách quyền ở từng kênh một lần, xem còn đúng như sổ không. Nếu một người sắp vắng dài ngày, đi xa, sinh con, thì đó không phải lý do để gỡ quyền của họ; người ở lại chỉ cần nhận thêm phần trực tin nhắn.
Cùng quyền cao nhất rồi, ai trả lời khách
Hai người cùng có quyền cao nhất không có nghĩa là cả hai cùng trả lời mọi tin nhắn. Khách nhắn hỏi giá, một người báo giá này, người kia báo giá khác, là khách mất lòng tin ngay. Cách gọn là chia theo ca hoặc theo kênh: người đứng quầy buổi sáng trả lời tin buổi sáng, người còn lại trả lời buổi chiều; hoặc một người lo Zalo OA, một người lo fanpage.
Những thay đổi lớn trên hồ sơ như sửa giờ mở cửa, đổi số điện thoại, đổi ảnh đại diện thì chỉ làm sau khi hai người đã nói với nhau. Một dòng nhắn trong nhóm chat riêng của hai người là đủ: Mai mình sửa giờ chủ nhật thành nghỉ trên bản đồ với fanpage nha. Có dòng đó thì không ai bất ngờ.
Cách chia này cũng giúp lúc chia tay. Mỗi người đã quen phần việc của mình, biết khách nào đang hỏi dở ở kênh mình trực, bàn giao lại cho nhau dễ hơn nhiều so với một mớ tin nhắn chung không ai rõ ai đã trả lời.
Giấy tờ đứng tên ai, kênh xác thực theo người đó
Nhiều tiệm chung vốn chỉ có một giấy đăng ký hộ kinh doanh, đứng tên một người. Khi xác minh hồ sơ bản đồ hay xác thực Zalo OA bằng giấy tờ, nền tảng sẽ ghi nhận theo giấy đó. Về mặt nền tảng, người đứng tên giấy tờ có lợi thế hơn khi cần chứng minh mình là chủ.
Điều này không sai, nhưng hai người cần biết rõ. Nếu người không đứng tên giấy tờ là người làm hết phần online, hãy ghi trong thoả thuận rằng người đó có quyền ngang hàng trên các kênh dù giấy tờ đứng tên người kia. Và khi tách tiệm, bên nào giữ giấy tờ cũ, bên nào phải làm giấy tờ mới, thì các kênh xác thực theo giấy tờ cũng nên đi theo bên giữ giấy tờ đó.
Nếu chưa có giấy đăng ký hộ kinh doanh, nên kiểm quy định hiện hành ở UBND xã/phường để biết tiệm có cần đăng ký không, và đăng ký đứng tên ai. Chuyện này nên quyết trước khi lập Zalo OA, vì xác thực bằng giấy tờ của ai thì về sau OA gắn với người đó.
Khi đã có chuyện: những việc không nên làm
Tự gỡ người kia ra khỏi các kênh. Làm vậy chỉ đẩy mâu thuẫn lên cao, và người bị gỡ có thể đi đường hỗ trợ của nền tảng kèm giấy tờ góp vốn. Giải quyết theo thoả thuận giữa hai người trước.
Đổi số điện thoại, địa chỉ sang tiệm của mình. Khách tìm tiệm cũ lại gọi sang tiệm mới, đó là thông tin sai với khách. Hồ sơ có thể bị báo cáo, và bị nền tảng xem là thay đổi bất thường.
Báo hồ sơ của tiệm kia đã đóng cửa. Đề xuất sai sự thật trên hồ sơ của người khác là vi phạm chính sách và gây thiệt hại thật cho họ.
Lập hồ sơ thứ hai ở cùng địa chỉ. Hai hồ sơ một địa chỉ cho một tiệm là hồ sơ trùng, nền tảng có thể gộp hoặc gỡ.
Đăng bài nói chuyện riêng lên fanpage. Khách không cần biết chuyện giữa hai chủ. Một bài báo tin ngắn, trung tính là đủ.
Một người ra đi mở tiệm riêng: làm cho đàng hoàng
Danh sách cho người ra đi, cũng là cách để khách quen vẫn tìm được mình:
- Lập hồ sơ bản đồ, fanpage, Zalo OA mới cho tiệm mới, bằng tài khoản của mình, với tên mới của tiệm mới.
- Gỡ tài khoản của mình khỏi các kênh của tiệm cũ theo đúng thoả thuận.
- Đổi phần giới thiệu trên Zalo cá nhân, trang cá nhân, ghi tiệm mới.
- Báo khách quen bằng tin nhắn từng người đã từng nhắn mình, không thêm ai vào nhóm khi họ chưa đồng ý.
- Không mang ảnh, đánh giá của tiệm cũ sang tiệm mới như thể là của tiệm mới.
- Nhờ người lạ tìm cả hai tiệm trên điện thoại của họ: mỗi tiệm hiện đúng tên, đúng số, đúng địa chỉ.
Mẫu tin báo khách: Dạ chị báo em, từ tháng sau chị mở tiệm may riêng ở khu dân cư mới, tiệm cũ vẫn mở bình thường do bạn chị trông. Em cần may ở tiệm mới thì nhắn Zalo này cho chị nhé. Ngắn, đúng sự thật, không nói xấu ai.
Câu hỏi thường gặp
Hai người chung vốn có nên cùng đứng chủ sở hữu hồ sơ Google Maps không?
Nên. Hồ sơ có thể có nhiều chủ sở hữu, mỗi người dùng tài khoản riêng. Như vậy không ai phụ thuộc vào máy hay mật khẩu của người kia, và khi có thay đổi, cả hai đều thấy và đều vào được.
Khi tách tiệm, ai được giữ fanpage có nhiều người theo dõi?
Tuỳ thoả thuận, nhưng hợp lý nhất là bên giữ tên và địa chỉ cũ giữ trang, vì khách theo dõi trang đó để tìm tiệm đó. Bên kia lập trang mới cho tiệm mới, báo khách bằng tin nhắn từng người.
Một bên tự ý gỡ bên kia khỏi fanpage thì làm sao?
Nói chuyện lại trên cơ sở thoả thuận góp vốn trước. Nếu không được, bên bị gỡ có thể liên hệ hỗ trợ của nền tảng kèm giấy tờ cho thấy mình là đồng chủ tiệm. Tránh trả đũa bằng cách sửa thông tin hay báo cáo sai về tiệm.
Có cần ghi chuyện kênh online vào thoả thuận góp vốn không?
Nên ghi, dù chỉ vài dòng: ai có quyền gì, không ai tự gỡ ai, khi rút hay tách thì kênh đi theo bên nào. Lúc chia tay, mấy dòng đó giúp hai người khỏi giằng co từng tài khoản và khách khỏi bị gọi nhầm.
Người ra đi có được mang đánh giá của tiệm cũ sang tiệm mới không?
Không. Đánh giá gắn với hồ sơ của tiệm cũ tại địa chỉ cũ. Tiệm mới bắt đầu hồ sơ mới. Chép đánh giá cũ sang để giới thiệu tiệm mới là gây hiểu nhầm cho khách và trái chính sách.