Nguyên tắc chỉ có một dòng: chủ tiệm giữ quyền cao nhất ở mọi kênh, nhân viên được cấp quyền vừa đủ cho việc họ làm, bằng tài khoản cá nhân của chính họ. Nhân viên trực tin nhắn thì chỉ cần quyền trả lời tin nhắn; người sửa giờ, đăng ảnh thì cần quyền chỉnh sửa; không ai ngoài chủ tiệm và một người dự phòng được quyền thêm, gỡ người khác.
Làm đúng như vậy thì ngày nhân viên nghỉ, tiệm chỉ cần gỡ tên họ ra là xong, không phải đi xin lại gì. Làm sai, chẳng hạn cho nhân viên toàn quyền cho tiện, thì quyền định đoạt kênh của tiệm nằm trong túi người có thể đi bất cứ lúc nào. Dưới đây là bảng chia quyền theo việc, các bước cấp quyền và vài cái sai hay gặp.
Vì sao không cho nhân viên toàn quyền cho tiện
Lý do chủ tiệm hay cho toàn quyền là sợ nhân viên vướng, phải gọi hỏi. Nhưng thử nghĩ việc thường ngày của nhân viên: trả lời khách nhắn, đăng ảnh món mới, sửa giờ hôm nghỉ đột xuất. Không việc nào trong số đó cần quyền thêm hay gỡ người khác, đổi tên trang, xoá hồ sơ.
Người có toàn quyền thì làm được mọi thứ, kể cả gỡ chính chủ tiệm. Phần lớn nhân viên không bao giờ làm vậy. Nhưng chỉ cần một lần tài khoản cá nhân của họ bị mất, bị người khác đăng nhập, là kẻ lạ cũng có toàn quyền trên trang của tiệm. Rủi ro không đến từ lòng tốt của nhân viên mà từ chỗ quyền quá rộng.
Còn một lý do thực tế nữa: khi có nhiều người toàn quyền, không ai biết ai đã đổi giờ mở cửa sai, ai đã xoá bài. Chia quyền theo việc giúp biết rõ ai chịu trách nhiệm phần nào, nhân viên cũng yên tâm hơn vì không lỡ tay làm hỏng thứ quan trọng.
Tiệm sửa xe của anh Tùng, ví dụ giả định, từng có ba thợ cùng toàn quyền trên hồ sơ bản đồ. Một tháng giờ mở cửa bị đổi ba lần, không ai nhận là mình đổi, khách tới lúc tiệm đóng rồi gọi điện trách. Sau khi chia lại, chỉ anh Tùng và vợ sửa giờ, ba thợ chỉ trả lời tin nhắn và đăng ảnh xe đã sửa. Từ đó giờ trên hồ sơ không còn bị lệch.
Bảng chia quyền theo việc
Mỗi nền tảng đặt tên vai trò khác nhau, và tên đó có thể đổi theo phiên bản. Bảng dưới ghi theo mức quyền, bạn đối chiếu với tên vai trò mình thấy trong mục quyền truy cập hoặc quản trị viên.
| Việc nhân viên làm | Hồ sơ bản đồ | Fanpage | Zalo OA |
|---|---|---|---|
| Trả lời tin nhắn khách | Người quản lý | Quyền theo việc: tin nhắn | Vai trò hạn chế được trả lời tin |
| Đăng ảnh, đăng bài | Người quản lý | Quyền theo việc: nội dung | Vai trò được đăng bài |
| Sửa giờ, sửa số điện thoại | Người quản lý | Quyền theo việc hoặc chủ tiệm tự sửa | Chủ tiệm hoặc quản trị chính |
| Trả lời câu hỏi, bình luận | Người quản lý | Quyền theo việc: cộng đồng | Vai trò hạn chế |
| Thêm, gỡ người có quyền | Chỉ chủ sở hữu | Chỉ toàn quyền | Chỉ quản trị chính |
| Đổi tên, xoá, chuyển quyền chủ | Chỉ chủ sở hữu chính | Chỉ toàn quyền | Chỉ quản trị chính |
Hai dòng cuối chỉ dành cho chủ tiệm và một người dự phòng tin cậy. Nếu nhân viên đang có quyền ở hai dòng đó, hạ xuống ngay tuần này, nói rõ lý do là tiệm sắp xếp lại cho gọn chứ không phải nghi ngờ ai.
Cấp quyền cho nhân viên mới: các bước
Làm khi nhân viên đã qua thử việc, không cấp từ ngày đầu. Tên nút và vị trí có thể khác theo phiên bản ứng dụng; không thấy thì tìm trong mục Cài đặt, Quản lý hoặc Chỉnh sửa hồ sơ, chữ khoá là "người dùng", "quyền truy cập", "quản trị viên".
- Hỏi nhân viên tài khoản cá nhân họ dùng: email Google, tên Facebook, số Zalo. Tài khoản phải là của họ, đứng tên họ, không phải tài khoản dùng chung của tiệm.
- Hồ sơ bản đồ: chủ tiệm vào mục người dùng, thêm email của nhân viên với vai trò người quản lý. Nhân viên nhận thư mời và bấm chấp nhận.
- Fanpage: chủ tiệm vào quyền truy cập trang, thêm tên Facebook của nhân viên, chọn quyền theo việc, bỏ chọn những việc họ không làm.
- Zalo OA: vào phần quản trị viên hay phân quyền, thêm tài khoản Zalo của nhân viên với vai trò hạn chế.
- Ghi vào sổ tài sản số: tên nhân viên, kênh, mức quyền, ngày cấp.
- Nhờ nhân viên đăng nhập thử, trả lời một tin nhắn mẫu, để chắc là quyền đủ dùng.
Nếu nhân viên chỉ làm thời vụ vài tuần, như dịp Tết, đặt một ngày nhắc trong điện thoại để gỡ quyền khi hết thời vụ. Quyền tạm thời hay bị quên nhất.
Chủ tiệm không rành công nghệ vẫn phải đứng tên quyền cao nhất
Nhiều tiệm có chuyện ngược: nhân viên trẻ thao tác nhanh, chủ tiệm lớn tuổi thì ngại điện thoại, nên giao luôn cho nhân viên làm chủ mọi kênh. Cách giải không phải là bắt chủ tiệm học hết, mà là tách hai việc: đứng tên quyền cao nhất và làm việc hằng ngày.
Đứng tên quyền cao nhất chỉ cần chủ tiệm có một tài khoản Google, một tài khoản Facebook, một tài khoản Zalo của chính mình, đăng nhập được trên điện thoại của mình. Mỗi năm chủ tiệm chỉ phải đụng tới quyền này vài lần: khi nhận thư mời, khi gỡ người nghỉ việc, khi đổi người dự phòng. Những lần đó, nhân viên hoặc con cháu ngồi cạnh chỉ từng bước, nhưng ngón tay bấm chấp nhận là của chủ tiệm, trên điện thoại của chủ tiệm.
Việc hằng ngày thì giao hết cho người được cấp quyền theo việc. Chú Tư tạp hoá, ví dụ giả định, không bao giờ trả lời tin nhắn trên trang, nhưng tài khoản của chú có toàn quyền; cô cháu gái trực tin nhắn chỉ có quyền tin nhắn và nội dung. Một lần cô cháu đi học xa, chú chỉ cần nhờ người cháu khác ngồi cạnh để gỡ quyền cô và thêm người mới, không phải đi xin ai.
Cách tự kiểm đơn giản cho chủ tiệm lớn tuổi: mỗi quý, tự mở ứng dụng, tự vào được trang và hồ sơ của tiệm mà không cần hỏi mật khẩu ai. Vào được là quyền vẫn đang nằm đúng chỗ.
Bốn cái sai hay gặp
Đưa tài khoản Facebook của chủ tiệm cho nhân viên dùng chung. Tiện lúc đầu, nhưng khi có chuyện thì không phân biệt được ai đã làm gì, và nhân viên biết mật khẩu tài khoản cá nhân của chủ. Mỗi người vào trang bằng tài khoản của chính mình.
Dùng số Zalo cá nhân của nhân viên làm số bán hàng. Khách lưu số của nhân viên, kết bạn với nhân viên. Ngày nhân viên nghỉ, khách quen đi theo số đó. Số bán hàng phải là sim đứng tên tiệm hoặc chủ tiệm, nhân viên chỉ cầm máy trong ca.
Chỉ một người có quyền cao nhất. Dù người đó là chủ tiệm, vẫn nên có thêm một người dự phòng. Chủ tiệm mất điện thoại, ốm, đi xa, thì vẫn có người vào sửa giờ, trả lời khách.
Cấp quyền bằng email công việc của một đơn vị khác. Ví dụ nhân viên dùng email của công ty cũ, hay email trường học. Email đó có thể bị đóng khi họ rời nơi kia, nhân viên mất quyền giữa chừng mà không hiểu vì sao.
Nội quy ngắn cho người được cấp quyền
In ra, đưa nhân viên đọc và ký nhận khi cấp quyền. Mẫu dưới đây chép được ngay:
- Em được cấp quyền trả lời tin nhắn và đăng ảnh trên trang, hồ sơ bản đồ và Zalo OA của tiệm, bằng tài khoản cá nhân của em.
- Em không đổi tên, giờ, số điện thoại, địa chỉ của tiệm khi chưa hỏi chủ tiệm.
- Em không thêm ai khác vào các kênh của tiệm, không đưa tài khoản của em cho người khác dùng.
- Khách hỏi việc em không trả lời được, em chuyển cho chủ tiệm, không hứa thay.
- Ngày em nghỉ làm, chủ tiệm sẽ gỡ quyền của em ra khỏi các kênh. Tin nhắn với khách vẫn thuộc về tiệm.
- Em báo ngay cho chủ tiệm nếu mất điện thoại hoặc tài khoản của em có dấu hiệu lạ.
Nội quy không phải để làm khó nhân viên. Nó giúp hai bên hiểu giống nhau từ đầu, để lúc chia tay không ai thấy bị thiệt.
Ngày nhân viên nghỉ: chỉ còn một việc
Nếu đã chia quyền đúng từ đầu, ngày nhân viên nghỉ chỉ còn việc gỡ tên họ ở từng kênh. Chủ tiệm mở sổ tài sản số, xem dòng có tên nhân viên đó, vào từng kênh gỡ ra, gạch dòng trong sổ, ghi ngày gỡ. Mười phút là xong, không phải nhờ ai.
Gỡ quyền trên kênh của tiệm khác với chuyện thu hồi máy móc, tài khoản công việc nói chung. Ở đây chỉ nói các kênh để khách tìm thấy tiệm. Nếu nhân viên cầm điện thoại có sim bán hàng của tiệm, nhận lại máy và sim trước khi họ về.
Trước khi gỡ, nhờ nhân viên bàn giao những cuộc trò chuyện đang dở: khách nào đang hẹn lịch, khách nào đang chờ báo giá, khách nào hỏi mà chưa ai trả lời. Ghi lại thành vài dòng cho người trực ca sau. Tin nhắn vẫn nằm trong hộp thư của trang và Zalo OA, nhưng người mới không biết chuyện nào đang treo nếu không ai dặn.
Tự kiểm sau khi gỡ: chủ tiệm mở lại danh sách quyền ở cả ba kênh, chắc là tên người cũ không còn. Rồi nhờ một người quen nhắn thử vào trang và Zalo OA của tiệm, xem tin nhắn đến đúng người đang trực. Nếu nhân viên cũ còn liên lạc tốt và có thể quay lại làm thời vụ, chỉ cần ghi chú trong sổ, lần sau cấp lại quyền theo việc như người mới.
Câu hỏi thường gặp
Nhân viên trực tin nhắn có cần toàn quyền trên fanpage không?
Không cần. Chỉ cấp quyền theo việc phần tin nhắn là đủ để trả lời khách. Toàn quyền cho phép thêm, gỡ người khác và cả gỡ chủ tiệm, nên chỉ để cho chủ tiệm và một người dự phòng tin cậy.
Người quản lý trên hồ sơ Google Maps làm được những gì?
Thường làm được việc hằng ngày như sửa thông tin, đăng ảnh, trả lời đánh giá và tin nhắn, nhưng không thêm hoặc gỡ người khác, không xoá hay chuyển quyền hồ sơ. Phạm vi cụ thể có thể thay đổi, xem trang trợ giúp chính thức.
Có nên lập một tài khoản Facebook riêng cho tiệm để nhân viên dùng chung không?
Không nên. Tài khoản Facebook cá nhân lập cho cửa hàng, nhiều người dùng chung, dễ vi phạm quy định tài khoản thật của nền tảng và dễ bị khoá. Mỗi người vào trang bằng tài khoản cá nhân thật của mình, được cấp quyền phù hợp.
Nhân viên thời vụ dịp Tết có cần cấp quyền không?
Chỉ cấp nếu họ thật sự trực tin nhắn, và chỉ quyền trả lời tin. Ghi ngày cấp vào sổ và đặt lời nhắc trong điện thoại để gỡ ngay khi hết thời vụ, vì quyền tạm thời là thứ hay bị quên nhất.
Nhân viên có nên được trả lời đánh giá trên hồ sơ bản đồ không?
Được, nếu họ là người quản lý hồ sơ và đã được dặn trước. Nên thống nhất: đánh giá khen thì nhân viên cảm ơn ngắn, đánh giá phàn nàn hay có chuyện phức tạp thì chuyển cho chủ tiệm, không tự hứa đền bù hay tranh cãi thay tiệm.